Er was eens een houthakker en die had zeven zonen. Ze waren heel arm en...

Sprookjes zijn een zeer oud literair genre. Hoewel ze oorspronkelijk bedoeld waren als vertellingen voor volwassenen -die op deze manier via de orale traditie verhalen die meestal niet werden opgeschreven meekregen - zijn ze tegenwoordig vooral bestemd voor kinderen. Spelenderwijs wordt hen zo iets over het leven bij gebracht, en met tussen de lijnen door, een zekere moraal. Zeker als het gaat over arm en rijk...Moraliserend zijn zeker die sprookjes die rijkdom (en vooral de tegenstelling tussen armoede en rijkdom) aansnijden. Heel vaak werd in deze verhalen de adel - en meer in het bijzonder, de top van de adel, de koning in hoogst eigen persoon zelf - op de hak genomen. In hun honger naar rijkdom en macht werden deze dikwijls als 'zelfzuchtig' en 'onredelijk' voorgesteld. Ook (rijke) boeren (of molenaars) waren dikwijls het onderwerp van hoon. Deze kregen in heel wat verhalen onverwacht de rijkdom in de schoot geworden of waren al rijk... Maar die protagonisten verkwistten hun bezittingen, of raakten het door een ongelukkige samenloop van omstandigheden gewoon kwijt...

In sprookjes en volksverhalen wordt ook dikwijls gewezen op de waarde van alledaagse dingen. Hun nut? De sprookjes leerde de (arme) bevolking beter met de verschillen in rijkdom om te gaan. 

Heb je al aan een samenwerking met de lokale bibliotheek of een school in de buurt gedacht? Of vraag een figurentheater om een sprookjesverhaal op scène te brengen. Haal deze sprookjes uit je boekenrek en laat groot en klein deze verhalen op Erfgoeddag (her)ontdekken.

Hieronder vind je alvast een lijstje met enkele sprookjes waarin rijkdom en armoede besproken worden. Aanvullingen zijn uiteraard steeds welkom.

-    Assepoester
-    Het meisje met de zwavelstokjes
-    Hansje en Grietje
-    Kleinduimpje
-    De nieuwe kleren van de keizer
-    Luilekkerland, het Land van Kokanje
-    Manneke Timpetee

Afbeelding:
Illustratie van Frans Lammers: 'De nieuwe kleren van de keizer', een sprookje van Hans Christiaan Andersen.

Bekijk hieronder een fragment van de figurentheaterproductie 'De Nieuwe Kleren van De Keyser', van DE MAAN. Je kan dit ook bekijken via de toegankelijke player. Het verhaal van H.C. Andersen brengt de keizer als topsporter en voert hem op de catwalk op. Tot iemand opeens opmerkt dat die nieuwe kleren van de keizer... er niet zijn!