volksverhaal

Op 14 februari viert men wereldwijd Valentijnsdag. Het is de ‘dag der verliefden’, en net zoals bij andere belangrijke en betekenisvolle feestdagen (zoals Kerstmis en Pasen) uit de kalender kun je er niet omheen in het straatbeeld. Cupido’s, hartjes in alle maten en soorten en andere ‘liefdesmotieven’ sieren etalages en diverse andere plekken.

Een zaal vol bedrogenen; de bedriegers vooraan. In de spotlights, op een voetstuk. Buigend ontvangen ze de bloemen, terwijl de slachtoffers applaudisseren. Een eerbetoon aan de manipulatie… Welkom bij het figurentheater!

Reynaert de Vos, van ‘Willem, die Madocke maecte’, het alom erkende meesterwerk uit de middelnederlandse literatuur, is springlevend. Verhalen over de vos worden verteld, vertaald, bewerkt en opgevoerd, Willems verhaal en hoofdfiguur duiken op in diverse toptiens (‘de literaire canon’, ‘de grootste schurk’), de uiteenlopende interpretaties blijven voor felle discussies zorgen en uit getuigenissen van leerkrachten blijkt dat Willems Reynaert ook in de klas dankbare ‘stof’ is. Dit is een brok literair erfgoed dat blijft inspireren en volop nieuwe mogelijkheden biedt En zeker in het kader van Erfgoeddag 2010!

Gisteren kwam Sinterklaas langs in vele huiskamers, supermarkten, bakkerijen, speelgoedwinkels en shopping centers in Vlaanderen en Nederland. Daarbij klinkt vaak vaag het vermoeden door dat we 'dat al 'eeuwenlang' doen. Dat de haast mythische, gulle (en soms strenge) figuur met lange witte baard, mijter en staf op zijn paard uit de mist der tijden is opgedoemd en sindsdien jaarlijks blijft verschijnen. Niets is echter minder waar.

Ken jij het verhaal van de reuzerat van de Marollen? We schrijven 1910, de voorbereidingen voor het sloopwerk van de Brusselse Noord-Zuid-treinverbinding zijn in volle gang. In de Priemstraat, de huidige thuisbasis van de coördinatiecel, deed een angstaanjagend gerucht de ronde: er was een reuzenrat gesignaleerd! Het beest was enorm, en gevaarlijk.

"Er is een groot verschil tussen het verbeelde, het imaginaire en de realiteit - wat eigen is aan elk van de menselijke activititeiten. Dit verschil komt het scherpst tot uitdrukking wanneer we het hebben over berglandschappen. Steen, rots en ijs zijn overduidelijk minder manipuleerbaar voor de hand dan voor het geestesoog." Of: hoe de verbeelding en de tijdsgeest vat kunnen krijgen op landschappen.

Vraag: Wat kwaad doen de Tovenaars? Antwoord: In plaatse van God nemen zy den Duivel tot hunnen Heer/ aan den welken zy hun zelven verbonden hebben. Vraag: Mag men wel by toovenaars of Waarzeggers te rade gaan? Antwoord: Geenszins: want dit is God afgegaan/ en den Duivel aangehangen/ van den welken zy weten/ dat zy zeggen.

Winter 1511. Brussel is overdekt met een sneeuwtapijt. Meer dan honderd sneeuw- en ijssculpturen vullen het straatbeeld: mythische en bijbelse figuren, dieren en allerlei personages uit volksverhalen. Jan Smeken - "vol gebreken", naar eigen zeggen - de toenmalige officiële stadsdichter van Brussel en factor (auteur en regisseur) van de rederijkerskamer 't Mariacranske, schrijft over dit sneeuwpoppenfestival een gelegenheidsgedicht, getiteld d'Wonder dat in die stat Bruesel gehemaect was van claren ijse en snee, die wel gheraect was.

,,Word geneesheer en je krijgt mijn dochter,’’ vertelt de aanstellerige Monsieur Argan. In 'De ingebeelde zieke' maken we kennis met Monsieur Argan, een zeurderige, zieke man. Welke ziekte hem velt, is een groot vraagteken. Het verhaal van 'De ingebeelde zieke' is vrij eenvoudig: Argan is ziek en wil een dokter waar hij dag en nacht beroep op kan doen. Zijn dochter Angélique moet daarom huwen met een bijna afgestudeerde dokter, de zoon van zijn arts. Niet naar de zin van Angélique zelf, want zij zette haar zinnen op een andere kerel. Tot overmaat van ramp zit Argan’s vrouw enkel achter zijn geld aan. Als hij dat te weten komt, stort zijn wereld haast in elkaar. Gelukkig is er Toinette, de dienstmeid, die haar heer op alle kritieke momenten tot redelijkheid probeert te bewegen.